Σχέση με τον εαυτό: Γιατί είναι η μόνη σχέση που δεν μπορείς να αγνοήσεις

Οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν μάθει να διαχειρίζονται τις σχέσεις τους με άλλους. Ξέρουν πότε να ζητήσουν συγγνώμη, πότε να κρατήσουν απόσταση, πότε να επενδύσουν χρόνο. Αλλά όταν έρθει η ώρα να αντιμετωπίσουν τη σχέση με τον εαυτό τους, δεν ξέρουν καν από πού να ξεκινήσουν.

Κι αυτό δεν είναι τυχαίο.

Η σχέση με τον εαυτό είναι η μόνη σχέση στη ζωή σου που δεν μπορείς να διακόψεις. Δεν μπορείς να βάλεις απόσταση όταν γίνεται δύσκολη. Δεν μπορείς να αλλάξεις περιβάλλον για να ξεφύγεις από αυτήν. Είσαι εκεί, πάντα, με τον ίδιο σύντροφο.

Το ερώτημα δεν είναι αν έχεις σχέση με τον εαυτό σου. Το ερώτημα είναι τι είδους σχέση είναι αυτή.

Τι είναι σχέση με τον εαυτό

Δεν είναι αυτοαγάπη με την έννοια που τη βλέπεις σε αναρτήσεις. Δεν είναι να αισθάνεσαι καλά με τον εαυτό σου κάθε μέρα. Δεν είναι επίσης μια κατάσταση ηρεμίας που φτάνεις και μένεις εκεί.

Σχέση με τον εαυτό σημαίνει: πόσο καλά γνωρίζεις τι πραγματικά θέλεις, τι σε κινεί, τι σε φοβίζει και από πού πηγάζουν οι επιλογές σου.

Σημαίνει να ξέρεις αν οι αποφάσεις που παίρνεις έρχονται από σένα ή από κάποια εσωτερική ιστορία που κουβαλάς χρόνια. Σημαίνει να αναγνωρίζεις πότε ενεργείς από φόβο και πότε από επιλογή. Σημαίνει να μη χρειάζεσαι εξωτερική επιβεβαίωση για να αισθανθείς ότι υπάρχεις.

Είναι, με άλλα λόγια, η ικανότητα να βλέπεις τον πραγματικό σου εαυτό και όχι την εικόνα που έχεις χτίσει για τους άλλους ή για τον ίδιο σου τον εαυτό.

Γιατί το πρόβλημα υπάρχει

Κανείς δεν μας έμαθε να έχουμε σχέση με τον εαυτό μας. Το σχολείο δεν το διδάσκει. Η οικογένεια, στις περισσότερες περιπτώσεις, δεν μας το έδειξε. Η κουλτούρα μας ενθαρρύνει να είμαστε παραγωγικοί, αρεστοί, χρήσιμοι, αλλά σπάνια μας λέει να σταθούμε και να ακούσουμε τι θέλουμε εμείς.

Έτσι, από πολύ νωρίς, μαθαίνουμε να ζούμε σε σχέση με τις προσδοκίες των άλλων. Οι επιλογές μας διαμορφώνονται από αυτό που θεωρείται σωστό, επιτυχημένο ή αποδεκτό. Και σιγά σιγά, η φωνή του πραγματικού μας εαυτού γίνεται πιο αδύναμη.

Το αποτέλεσμα είναι γνωστό. Ένας άνθρωπος που εξωτερικά λειτουργεί καλά, αλλά εσωτερικά νιώθει μια αόριστη ένταση. Κάνει πράγματα που "πρέπει" να κάνει. Λέει "ναι" όταν εννοεί "όχι". Ζει σύμφωνα με μια εσωτερική ιστορία που δεν έγραψε ο ίδιος.

Υπάρχουν τρία χαρακτηριστικά μοτίβα που δείχνουν ότι η σχέση με τον εαυτό δεν είναι υγιής:

• Δυσκολία στη λήψη αποφάσεων. Δεν ξέρεις τι θέλεις γιατί δεν έχεις μάθει να ακούς τον εαυτό σου. Ζητάς γνώμες, συγκρίνεις επιλογές, αλλά η απάντηση δεν έρχεται από μέσα σου.
• Υπερβολική ευαισθησία στην κριτική. Κάθε σχόλιο από έξω σε επηρεάζει δυσανάλογα, γιατί δεν έχεις σταθερή εσωτερική αναφορά για το ποιος είσαι.
• Επαναλαμβανόμενα μοτίβα που δεν αλλάζουν. Βλέπεις ότι επαναλαμβάνεις τα ίδια λάθη σε σχέσεις, στη δουλειά, στις επιλογές σου. Αλλάζεις το περιβάλλον, αλλά το αποτέλεσμα μένει το ίδιο.

Πρακτικά βήματα για να χτίσεις σχέση με τον εαυτό σου

Δεν υπάρχει σύντομος δρόμος. Αλλά υπάρχουν σαφή σημεία εκκίνησης.

1. Μάθε να ξεχωρίζεις τη φωνή σου από τις φωνές των άλλων

Κάθε φορά που παίρνεις μια απόφαση, ρώτα τον εαυτό σου: αυτό το θέλω εγώ ή το θέλω γιατί έτσι περιμένουν οι άλλοι; Δεν χρειάζεται να αλλάξεις αμέσως κάτι. Αρκεί να ξεκινήσεις να βλέπεις τη διαφορά. Αυτή η παρατήρηση, από μόνη της, αλλάζει κάτι μέσα σου.

2. Σταμάτα να διαπραγματεύεσαι με τον εαυτό σου

Ένα από τα πιο ξεκάθαρα σημάδια κακής σχέσης με τον εαυτό είναι το να λες ένα πράγμα και να κάνεις άλλο. Υπόσχεσαι κάτι στον εαυτό σου και μετά βρίσκεις δικαιολογίες. Αυτό δεν είναι αδυναμία χαρακτήρα. Είναι έλλειψη εμπιστοσύνης στον ίδιο σου τον εαυτό. Και χτίζεται ξανά με μικρές, τηρημένες υποσχέσεις, όχι με μεγάλες αποφάσεις.

3. Αντιμετώπισε την εσωτερική ιστορία που κουβαλάς

Κάθε άνθρωπος έχει μια εσωτερική αφήγηση για τον εαυτό του. "Δεν είμαι αρκετός." "Δεν αξίζω να ζητήσω αυτό που θέλω." "Αν δεν είμαι χρήσιμος, δεν ανήκω κάπου." Αυτές οι ιστορίες δεν είναι αλήθειες. Είναι ερμηνείες που σχηματίστηκαν σε κάποια φάση της ζωής σου και παρέμειναν. Η σχέση με τον εαυτό ξεκινά όταν αρχίζεις να εξετάζεις αυτές τις ιστορίες αντί να τις ζεις.

4. Δώσε στον εαυτό σου χρόνο χωρίς στόχο

Όχι διαλογισμό αν δεν σου ταιριάζει, όχι journaling αν το νιώθεις τεχνητό. Απλώς χρόνο όπου δεν χρειάζεται να αποδώσεις, να παράγεις ή να είσαι κάπου. Ο πραγματικός σου εαυτός δεν εμφανίζεται μέσα στη φασαρία. Εμφανίζεται στη σιωπή, αν του δώσεις χώρο.

5. Μάθε να αντέχεις την ατέλεια χωρίς να κρίνεις τον εαυτό σου

Η σχέση με τον εαυτό δεν σημαίνει ότι θα σου αρέσει αυτό που βλέπεις κάθε φορά. Σημαίνει ότι θα συνεχίζεις να βλέπεις, ακόμα και όταν αυτό που βλέπεις είναι δύσκολο. Η αυτοκριτική δεν βελτιώνει. Απλώς σε απομακρύνει από τον εαυτό σου. Η κατανόηση, αντίθετα, δημιουργεί χώρο για πραγματική αλλαγή.

Συμπέρασμα

Η σχέση με τον εαυτό δεν είναι ένα πρόγραμμα αυτοβελτίωσης. Δεν έχει τέλος και δεν έχει βαθμολόγηση. Είναι μια συνεχής διαδικασία επαφής με το ποιος είσαι, τι θέλεις και γιατί κάνεις ό,τι κάνεις.

Όταν αυτή η σχέση είναι υγιής, τα υπόλοιπα αλλάζουν. Οι σχέσεις σου με άλλους γίνονται πιο ειλικρινείς. Οι επιλογές σου γίνονται πιο καθαρές. Η ταυτότητά σου δεν εξαρτάται από την έγκριση των άλλων.

Δεν είναι εύκολο. Αλλά είναι το μόνο πράγμα που, αν το χτίσεις, κανείς δεν μπορεί να σου το πάρει.

Συχνές ερωτήσεις

Τι σημαίνει στην πράξη "σχέση με τον εαυτό";

Σημαίνει να γνωρίζεις τι θέλεις, τι σε κινεί και από πού πηγάζουν οι επιλογές σου. Δεν είναι συναίσθημα. Είναι επίπεδο αυτογνωσίας που χτίζεται με χρόνο και ειλικρίνεια προς τον εαυτό σου.

Πώς ξέρω αν έχω κακή σχέση με τον εαυτό μου;

Μερικά σημάδια: δυσκολεύεσαι να αποφασίσεις χωρίς εξωτερική επιβεβαίωση, επαναλαμβάνεις μοτίβα που αναγνωρίζεις αλλά δεν αλλάζεις, αισθάνεσαι ότι ζεις σύμφωνα με κάποιον ρόλο και όχι με αυτό που πραγματικά είσαι.

Συνδέεται η σχέση με τον εαυτό με τον αυτοσεβασμό;

Άμεσα. Ο αυτοσεβασμός δεν είναι αίσθηση υπεροχής. Είναι η ικανότητα να τηρείς τα όρια που θέτεις, να τιμάς τις ανάγκες σου και να μη διαγράφεις τον εαυτό σου για να ευχαριστήσεις τους άλλους. Αυτό απαιτεί να ξέρεις ποιος είσαι.

Μπορεί το coaching να βοηθήσει σε αυτή τη διαδικασία;

Ναι, υπό μια προϋπόθεση: ο coach δεν σου λέει ποιος είσαι. Σε βοηθά να δεις αυτό που ήδη υπάρχει, αλλά δεν έχεις μάθει να το αναγνωρίζεις. Η δουλειά παραμένει δική σου.

Πόσο χρόνο παίρνει να χτίσεις σχέση με τον εαυτό σου;

Δεν υπάρχει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα. Χτίζεται σε βάθος, όχι γρήγορα. Αυτό που μπορεί να αλλάξει γρήγορα είναι η στάση σου απέναντι στον εαυτό σου, και αυτό είναι αρκετό για να ξεκινήσεις.

Η σχέση με τον εαυτό επηρεάζει τις σχέσεις με άλλους;

Εντελώς. Αν δεν ξέρεις τι θέλεις εσύ, δεν μπορείς να επικοινωνήσεις με σαφήνεια σε καμία σχέση. Αν δεν έχεις σαφή εσωτερική αναφορά, κάθε σχέση γίνεται ένας καθρέφτης για να δεις τον εαυτό σου, αντί για μια πραγματική σύνδεση με τον άλλον άνθρωπο.